Mecaz ve mecazlı dil

Konu/Arka plan

Katılımcılar »Asylbewerber (sığınma/iltica hakkı isteyen)«, »Asylant (ilticacı/mülteci)«, »Ausländer (yabancı)« ve »Flüchtling (mülteci)« terimlerinin kendilerinde uyandırdığı çağrışımları değişik renkte bulunan pusulalara not eder. Pusulalar dört büyük pankarta asılır. Küçük gruplara ayrılan katılımcılara gazete ve dergilerden güncel siyasi konuları ele alan metin ve resimlerin bulunduğu kopyalar dağıtılır.

Bu metin ve resimler katılımcılar tarafından verilen kılavuz sorulara dayalı olarak analiz edilir. Sonuçlar genel grupta sunulur. Görüş ve düşüncelerin konuşulduğu esnada terim çağrışımları birimlerin başında konu edilir.

Amaçlar

  • Görüş ve ön yargıların oluşumunda medyanın rolü ve işlevi
  • Toplumda hakim olan parola ve görüntülerin analiz edilmesi
  • Demokrasilerde medyanın görevini tartışmak
  • Medyanın diline karşı hassasiyet uyandırmak veya hassasiyeti kuvvetlendirmek
  • Medyada ele alınan olayların ve olaylarla ilgili yorumların sunumunu ayırt edebilme ve medya haberlerine bilinçli bir şekilde yaklaşabilme kabiliyetini geliştirmek (yazıda asıl kastedileni anlamak).

Alıştırmanın uygulanışı

Semineri yönetenler tarafından seminer odasına »Asylbewerber (sığınma/iltica hakkı isteyen)«, »Asylant (ilticacı/mülteci)«, »Ausländer (yabancı)« ve »Flüchtling (mülteci)« yazılı olan dört büyük poster asılmış bulunmakta. Katılımcılar farklı renkteki pusulalara bu terimlerin kendilerinde uyandırdığı çağrışımları not eder. Semineri yönetenler pusulaları ilgili postere yapıştırır.

Akabinde bütün katılımcılara belli bir konu hakkında yazılmış bir makaleden alıntılar dağıtılır. Bu alıştırma bağlamında aşağıda belirtilen konular uygun:

  • Göç ve entegrasyon
  • Aşırı sağcılık ve şiddet
  • Dini tolerans/hoş görü
  • Partilerin seçim kampanyalarındaki söylevleri

Küçük gruplar katılımcıların seçtiği konuyla ilgili iki üç örnek üzerine çalışılır (çalışma kağıdı F.II.).

Gruplara okumak ve üzerine çalışmak için 45 dakika süre tanınır. Sonuçlar maddeler halinde not edilir (bunun için yazı bordu uygun) ve sonra genel gruba sunulur. Düzenleme kriterlerini grupların kendisi belirler, mesela »Yabancıların rolünün tasviri« veya »Aşırı sağcılığın farklı bakış açılardan ele alınması«.

Değişik biçim 1: Çağrışımsal giriş

Resimler tepegöz projektör folyosuna kopyalanıp katılımcılara grup çalışmasından önce art arda gösterilebilir (her resme bir dakika ayrılır). Aynı zamanda müzik de çalınabilir. Bu çağrışımsal giriş katılımcılara duygusal düzeyde hitap etmeye uygundur – mesela acıma duygusu, tehdit korkusu vb. duyguları uyandırmaya.

Resimler ile ilgili ilk etapta yorum yapılmaz. Düşünce ve fikir alışverişinde bulunulduğu esnada tekrar konu edilirler. Resim olarak özellikle gazete ve dergilerde bulunan ve sığınma/iltica hakkı isteyen kişiler, mülteciler ve aşırı sağcılık ile ilgili klişe ve stereotipileri yansıtan karikatür ve kapak resimleri uygun. Bu bağlamda (bulvar) basınından manşetler de kullanılabilir, mesela:

• Mültecilerin Almanya’ya »hücumunu« (Ansturm) simgeleyen »dolu kayık« (Volles Boot)

• Almanya’ya »taşan« (schwappen) ve mülteci ve ilticaya başvuranlardan oluşan »dalga« (Welle)

• Almanya’nın sınırlarına doğru akın akın gelen bir »mülteci yığını« (Flüchtlingsmasse)

Değişik biçim 2: Resim ve metin analizi

Katılımcılara sadece konuyla ilgili metinler değil resimler de dağıtılır (dergilerin kapak resimleri, gazetelerdeki karikatürler, manşet olan resimler vb.). Kendilerine verilen kılavuz sorulara dayanarak grubun yarısı resimleri, diğer yarısı metinleri analiz eder.

Değerlendirme

Gruplar sonuçlarını sunar. Akabinde anlaşılmayan konularla ilgili sorular yanıtlanıp özellikle metinlerin ve resimlerin olası etkisi üzerine tartışılır. Bu bağlamda alıştırmanın başında konuşulan terimler ve resimlerin çağırışımlar tekrar konu edilebilir.

Fikir alışverişine yön verebilecek sorular

- Medya yabancılar, ilticaya başvuran insanlar ve mültecilere/ilticacılara ilişkin nasıl bir tablo çizmekte ve onları nasıl yansıtmakta?

- Medyadaki haberlerle konunun gerçek boyutu ve anlamıyla arasındaki ilişkiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?

- Değer yargıları ve ön yargılar medyada nasıl aktarılmakta?

- Aynı haber nasıl ve neden değişik şekilde sunuluyor?

- Katılımcıların çağrışımları ile bir bağlantı veya benzerlik bulunuyor mu?

Çerçeve şartlar

Süre:

- 1 buçuk ila 2 saat arası

Malzeme:

- Çalışma kağıdı F. II

- Ağırlık seçilen konuyla ilgili resim ve metinler

- Terimlerin yazılı olduğu dört adet pankart

- Tepegöz projektörü veya video projektörlü bir bilgisayar

- Yazı bordu

- Moderasyon çantası

Çalışma malzemesi

- Çalışma kağıdı F. II


Konular
  • Medya ve habercilik
Anahtar kelimeler
  • Medya ve habercilik
  • Çoğunluk toplumundaki tutum tarzları
  • Günlük yaşamda ırkçılık
  • Kimlik ve özellik atfetme (toplumsal bağlamda)
  • Ötekileştirme
Hedef kitleler
  • Eğitimciler/Öğretmenler
  • Göçmen geçmişi olan kişiler/People of Color
  • Angaje olan vatandaşlar
İletişim aracı türü
  • Ders ve çalışma malzemesi