Birbiriyle çelişen temel haklar

Konu/Arka plan

Katılımcılar en çok beş kişiden oluşan küçük gruplara ayrılır. Gruplara birbiriyle çelişen iki temel hakkı konu eden örneklerin bulunduğu kağıtlar dağıtılır. Amaç, hakim, okul müdürü ve benzeri görevler üstlenerek en az iki örnek vakada beraberce bulunan ihtilafı ve çelişkiyi çözecek bir karara varmak. Bu çoğunlukla temel hakkın birisinin diğer temel hakkın lehine kısıtlandığı sonucuna varıyor. Varılan kararlar akabinde genel gruba gerekçeleri de etraflıca belirtilerek sunulur.

Amaçlar

  • Katılımcıları, hangi temel hak olursa olsun, hiç birinin mutlak geçerlilik iddia edemeyeceğinin bilincine vardırmak.
  • Bundan kaynaklanan ikilemi yaşama: Hiç bir temel hakkı kısıtlamak istemiyorum, fakat bir ihtilafın ortaya çıkması durumda bir temel haktan yana karar vermem lazım.
  • İki temel hak arasında çelişme yaşandığında demokratik yöntemlerle bu ikilemin nasıl çözüleceğini öğrenmek.
  • Demokratik bir kararın sadece söz konusu kişilerin gerçek gereksinimlerini anlayarak verilebileceğini öğrenmek.
  • Toplum içerisinde yaşamanın kişisel özgürlüklerin kısıtlanmasını beraberinde getirebileceğini öğrenmek.

“Maroshek-Klarmann, Uki. Erfahrungen mit Miteinander. Ein Praxishandbuch für die politische Bildung auf der Grundlage des Werks "Miteinander" von Uki Maroshek-Klarmann, Adam Institut, Jerusalem. In der Adaption von Susanne Ulrich, Thomas R. Henschel und Eva Oswald. Gütersloh, Verlag Bertelsmann Stiftung, 4. überarbeitete Auflage, 2005, Gütersloh.” adlı eserden alınıp ilavelerde bulunarak uyarlanmıştır.

Alıştırmanın uygulanışı

1. Semineri yönetenler genel grubu çalışma gruplarına ayırır veya genel grubu gruplara ayırmak için bir alıştırma uygular. Grupların her ferdine olgu örneği/örnek olayların yazılı olduğu kağıtlar dağıtılır. Gruplar bu örneklerin arasından iki tanesini seçip üzerinde çalışır. Bu arada grubun, örnekleri seçmelerinin ardında yatan sebepleri de not etmesi gerekiyor. Kararlarını akabinde genel gruba iletirler. 

Değişik biçim/Varyant

Toplumsal önem taşıyan temel haklar arasındaki çelişki ve ihtilaflar sürekli değişim içinde. Sunulan örnekler bu yüzden katılımcılara bir oryantasyon sağlamak amacıyla verilmekte. Hedef kitle için daha uygun veya güncel vesilelerden dolayı daha yararlı olduğunu düşündükleri örnekler bulunuyorsa semineri yönetenler kendilerinin hazırladığı bu örnekleri de sunabilir.

2. Genel grupta fikir alışverişi ve tartışma

Değerlendirme çerçevesinde konu edilmesi tavsiye edilen noktalar:

  • Verilen kararların özelliği
  • Söz konusu olan temel haklar
  • Grupta karar konusunda uzlaşma şekli
  • Alınabilecek alternatif kararlar

Değerlendirmede önce çalışma grupları seçtikleri olgu örneklerini sunar. Bu esnada gruba bulundukları seçim için özel bir neden olup olmadığını sorma imkanı doğar. Katılımcıların arasında benzer durumlar yaşayan veya çevresinde başkalarının benzer olayları yaşadığını duymuş olanlar olabilir.

Akabinde çalışma grupları verdikleri kararı ve neden bu kararı verdiklerini açıklar ve bu arada bulundukları ikilemlerden de bahsederler. Bu esnada söz konusu temel haklar da konu edilmeli (temel hak kataloğuna da başvurulabilir, fakat bu aşamada temel hakları kelimesi kelimesine bilmek önemli değil). Malzemeler ile (afiş, anayasa) anayasanın maddeleriyle ortak ve benzer noktalar belirlenebilir. Konu edilen vakalarda belli temel hakların temelinde hangi ihtiyaçlar yatmakta?

Bu bağlamda grubun içerisinde karara varmanın ne şekilde gerçekleştiği ve nasıl  uzlaşıldığı da konu edilebilir. Oylamayla mı verildi karar yoksa bütün grup bir karar üzerine uzlaşana kadar tartışıldı mı? Herkesin ihtiyaçları yoklanıp dikkate alındı mı? Karar verme aşaması ve katılımcıların kararla ilgili memnuniyeti arasındaki bağlantı bu şekilde aydınlatılabilir.

Değerlendirme

Akabinde çelişen haklar konusunda kararların hangi demokratik kriterlere göre alınması gerektiği ifade edilebilir. Önemli olan, çözülemeyen ikilemlerin açık olan ve süreç bazında çalışan bir demokrasinin temel özelliklerinden birisi olduğu net bir şekilde aktarılması. Bu ikilemler sürekli yeniden karar veren mercilerin büyük sorumluluk duyarak hareket ermelerini gerektiriyor.

Çerçeve şartlar

Süre:

- 2 ila 2 buçuk saat

Malzeme:

- Çalışma kağıdı B.VI.

- duruma göre Alman anayasası (poster şeklinde hazırlanmış)

Çalışma malzemesi

- Çalışma kağıdı B.V.I.


Konular
  • Irkçılık ve insan hakları
Anahtar kelimeler
  • Çoğunluk toplumundaki tutum tarzları
  • Çeşitliliğin pozitif algılanması (toplumsal anlamda)
Hedef kitleler
  • Eğitimciler/Öğretmenler
  • Göçmen geçmişi olan kişiler/People of Color
  • Angaje olan vatandaşlar
İletişim aracı türü
  • Ders ve çalışma malzemesi